Polecane strony:
A A A

Budujemy pierwszy arkusz

Już po wstępnym zapoznaniu się z programem Lotus 1-2-3 można pokusić się na użycie programu do czegoś pożytecznego. Spróbujmy zbudować arkusz w celu stworzenia tabelki, którą przedstawiliśmy w rozdziale wstępnym. Przypomnijmy problem: Mamy dane dotyczące ilości chłopców i dziewcząt w poszczególnych klasach w szkole. Zbudujmy arkusz, który obliczy ilości uczniów razem (chłopców i dziewcząt) w poszczególnych klasach oraz ogólną liczbę chłopców, dziewcząt i wszystkich uczniów w całej szkole. Chodzi o zbudowanie czegoś takiego:

Rozpocznijmy od ponownego wystartowania programu kalkulacyjnego 1-2-3. Ukazuje się najpierw pusty arkusz. Wpiszmy najpierw etykiety identyfikujące dane w tabelce, którą stworzymy. W komórce Al wpisz słowo Klasa, a następnie naciśnij [RETURN]. Następnie przejdź do komórki BI i wpisz Chłopcy (zawsze będziesz musiał zakończyć wpisywanie danych do jakiejś komórki naciśnięciem klawisza [RETURN]), potem do komórki Cl wpisując Dziewczyny i do komórki El - Razem. Przejdź następnie do kolumny A i wpisz w poszczególnych komórkach: w A3 - la, w A4 - Ib, w A5 - Ila, w A6 - Ilb, w A7 - Ilia, w A8 - IHb, w A9 - IVa, w A10 - IVb, w A12 - Ogółem. Jak się zapewne domyśliłeś chodzi tu o poszczególne klasy. Rezultat twej dotychczasowej pracy powinien wyglądać następująco:

Wpisz następnie dane wejściowe. Pamiętaj, że dysponujemy danymi o ilości dziewcząt i chłopców w każdej klasie. Wpisz dane tak jak na poniższym obrazie ekranu: Zróbmy teraz tak, aby Lotus 1-2-3 sam obliczył pozostałe liczby. Przesuńmy najpierw wskaźnik komórki do komórki E3. W komórce E3 powinna się znajdować suma komórek B3 i C3. Okazuje się, że można to powiedzieć programowi w najprostszy do wyobrażenia sobie sposób - musisz wpisać do komórki E3: +B3+C3 i nacisnąć [RETURN].

Konieczne jest wpisanie plusa na początku wyrażenia. Zasygnalizuje to Lotusowi 1-2-3, że chodzi o wyrażenie liczbowe, a nie o ciąg znaków „B3+C3". W tej formie w jakiej to wpisaliśmy mówimy programowi, że w komórce E3 obliczać ma zawsze sumę komórek B3 i C3. Suma ta pojawiła się już błyskawicznie w tej komórce. Na górze ekranu, natomiast nie widzisz sumy (liczby) lecz to co konkretnie wpisałeś (+B3+C3) Zauważ, że w całej kolumnie E wystąpi ta sama sytuacja: trzeba obliczyć sumę kolumn B i C. Program 1-2-3 zaoszczędzi ci trudu wchodzenia do każdej komórki tej kolumny i kolejnego wpisywania: +B4+C4, +B5+C5 itd. Komenda programu jest w stani« skopiować zależność z komórki E3 na inne komórki kolumny E. 

Naciśnij najpierw klawisz /, by wywołać menu. Chodzi nam o kopiowanie, przesuń więc wskaźnik na słowo Copy. Naciśnij [RETURN]. Program instruuje cię (na górze ekranu): Enter rangę to copy FROM (wprowadź zakres do kopiowania z). Musisz teraz powiedzieć programowi, które komórki chcesz skopiować (zakres - rangę oznacza grupę komórek). Chcemy skopiować jedną komórkę - D3. Ponieważ wskaźnik komórki znajduje się właśnie na tej komórce, wystarczy nacisnąć [RETURN].

Program prosi cię o następną rzecz: Enter rangę to copy TO (wprowadź zakres do skopiowania na). Musisz teraz zaznaczyć obszar, na który chcemy skopiować. Najprostszym sposobem jest naciśnięcie kropki (powodujemy w ten sposób możliwość ,.rozszerzenia" wskaźnika komórki w celu oświetlenia dużego zakresu) i przesuwanie wskaźnika w dół. Zauważ, że obszar na jego drodze zostaje oświetlony. Zaznaczasz w ten sposób zakres.

Po dociągnięciu wskaźnika do komórki E10, naciśnij [RETURN]. To co się stało nie wymaga chyba komentarza. Ekran powinien teraz wyglądać w następujący sposób: Pozostało jeszcze powiedzenie programowi Lotus 1-2-3, że ma obliczać w wierszu 12 sumy kolumn B, C i E. Zrobimy to podobnie jak w przypadku poprzednim, lecz jednak nie całkiem tak samo.

Przejdźmy do komórki B12. Powinna się tu znajdować suma komórek od B3 do B10. Żeby otrzymać ją w dokładnie taki sam sposób jak poprzednio, trzeba by było wpisać do niej: +B3+B4+B5+B6+B7+B8+B9+B10. Istnieje jednak prostszy sposób. Program Lotus 1-2-3 oferuje użytkownikowi szereg funkcji, służących do obliczania różnych rzeczy. Jedną z tych funkcji jest funkcja (Sfeum (nazwy funkcji zawsze zaczynają się od znaku @), która oblicza sumę wartości liczbowych znajdujących się w podanym zakresie.

Będąc w komórce pisz (nie kończąc tego naciśnięciem [RETURN]): @sum(. Musisz teraz podać zakres, który ma być zsumowany. Możesz to zrobić na dwa sposoby. Pierwszy to po prostu wpisanie z klawiatury B3..B10. Drugim i prostszym jest oświetlenie danego zakresu poprzez przejście po nim wskaźnikiem komórki. Po wpisaniu w komórce B12 tekstu @sum( (nie kończąc tego naciśnięciem klawisza [RETURN]) przesuń wskaźnik do komórki B3, naciśnij kropkę i wróć wskaźnikiem do B10. Żądany zakres został oświetlony.

Naciśnij teraz ) , by zamknąć nawias i naciśnij [RETURN]. W komórce B12 pojawia się suma liczb z podanego zakresu. Skopiujmy teraz zależność do komórek C12 i E12. Wiesz już jak to robić: 1/ Przesuń wskaźnik komórki na komórkę B12 2/ Wywołaj menu naciskając klawisz / . 3/Wybierz z menu opcję Copy (poprzez naciśnięcie klawisza C lub przez przesunięcie wskaźnika na słowo Copy i naciśnięcie [RETURN]). 4/ Program żąda: Enter rangę to copy FROM (wprowadź zakres do skopiowania z niego). Nacisnij [RETURN], by wskazać na komórkę w której się aktualnie znajdujesz (B12). 5/ Program żąda: Enter rangę to copy TO (wprowadź zakres do skopiowania na niego). Przesuń wskaźnik komórki w prawo do komórki C12, nacisnij kropkę (umożliwia to oświetlenie całego zakresu), a następnie przesuń wskaźnik do E12, by oświetlić żądany zakres. Naciśnij [RETURN], Rezultat ponownie nie wymaga chyba komentarza:

Jeśli masz drukarkę podłączoną do komputera (i właściwie zainstalowaną przy pomocy programu Install), spróbujmy wydrukować rezultat naszej pracy: W tym celu: 1/ Naciśnij klawisz / , by wywołać menu. Przesuń wskaźnik menu na słowo Print (drukuj): 2/ Naciśnij [RETURN] i po ukazaniu się następnego menu upewnij się, że wskaźnik menujest na słowie Printer (drukarka): Naciśnij [RETURN]. Ukazuje się właściwe menu drukowania. 3/ Wybierz teraz opcję Rangę (zakres). Program żąda: Enter Print rangę (wprowadź zakres drukowania). Zaznacz zakres A1..E12, tym razem np. przez wpisanie jego parametrów z klawiatury. Wpisz: Al..E12 4/ Wybierz teraz z menu opcję Go (naprzód):

Jeśli wszystko jeat w porządku z drukarką, to rezultat naszej pracy powinien się wydrukować w ten sposób: 5/ Wybierz teraz opcję Quit (wyjdź), by wyjść z menu drukowania. Arkusz programu Lotus 1-2-3 nie jest automatycznie zapisywany na dysk, co więcej, wszystkie operacje wykonywane są w pamięci komputera. Gdybyśmy teraz wyłączyli komputer, cała praca by przepadła. Trzeba więc nagrać nasz arkusz na dysk. W tym celu: 1/ Naciśnij klawisz / , by wywołać główne menu i przesuń wskaźnik na słowo File (plik): Naciśny [RETURN], ukazrye się następne menu. 2/ Przesuń wskaźnik na słowo Save (zachowaj, nagraj na dysk) i naciśnij [RETURN]. 3/ Program żąda: Enter name of file to save (wprowadź nazwę pliku do nagrania). Wprowadź z klawiatury nazwę szkoła i naciśnij [RETURN]. Arkusz, który stworzyliśmy został nagrany na plik pod nazwą SZKOLĄ.WK3 (.WK3 to standardowe rozszerzenie plików arkuszy kalkulacyjnych programu Lotus 1-2-3 wersja 3).

Możemy teraz spokojnie wyjść z programu bez obawy straty naszych-danych. Czy pamiętasz stale jak to się robi? Musisz użyć komendy /Quit. Oma wialiśmy już to w tym rozdziale. Wystartujmy teraz ponownie program 1-2-3, by ponownie spojrzeć na tabelkę dotyczącą szkoły. Po wystartowaniu programu ukazuje się jak zwykle pusty arkusz. Naciśnij klawisz / , by wywołać główne menu i przesuń wskaźnik na słowo File (plik). Naciśnij [RETURN]. Ukazuje się następne menu. Przesuń wskaźnik na słowo Retrieve (odzyskaj), naciśnij [RETURN]. Program prosi: Enter name of file to retrieve (Wprowadź nazwę pliku do odzyskania/załadowania). Nazwę SZKOLĄ możesz wprowadzić z klawiatury, prościej jest jednak umieścić wskaźnik na nazwie odpowiedniego pliku i nacisnąć [RETURN], Ponownie ukazuje się znana nam tabelka. Przypuśćmy, że chcemy zmienić niektóre dane. Wprowadź inną liczbę do jednej z komórek z kolumn od B do C i wierszy od 3 do 10. Zauważ jak zmienią się sumy z wiersza 12 i kolumny E. Poeksperymentuj swobodnie z programem. Nie bój się! Nie zepsujesz w ten sposób komputera.

Po przerobieniu materiału w tym rozdziale, powinieneś mieć już podstawowe pojęcie o tym, do czego służy arkusz kalkulacyjny. W następnych dwóch rozdziałach znajdziesz więcej informacji o możliwościach i sposobie funkcjonowania programu Lotus 1-2-3.